Mijn oudste zoon denkt na over wat hij wil worden: kok, architect, bioloog? Eigenlijk best een gekke vraag: 'wat wil je worden door een opleiding?' Met hem meedenkend vroeg ik mij af of de kennis en vaardigheden die hij met zo’n opleiding zou opdoen, niet al verouderd zou zijn voor hij klaar is met de opleiding. Leer je kinderen in een opleiding bepaalde kennis en vaardigheden of leer je kinderen eigenlijk vooral hoe te leren?    

Het tempo van veranderingen gaat zo snel, dat het ons dwingt om opnieuw na te denken over leren. De kennis en expertise die binnen een specifieke context nodig is, verandert immers continu en steeds sneller. Zowel de context als de benodigde kennis en expertise. En dan zorgt technologie er ook nog eens voor dat bepaalde kennis en vaardigheden misschien wel beter door machines kunnen worden uitgevoerd.  

De uitdagingen voor medewerkers in deze digitale, snel veranderende wereld zijn enorm. De uitdagingen om succesvol te zijn en blijven ook. Dat geldt voor het individu en organisaties. Het vraagt om steeds sneller kunnen reageren op ontwikkelingen en daarmee om steeds veranderende kennis en vaardigheden. En ik denk dat zelfs al zou je de veranderende kennis en vaardigheden bij kunnen houden als individu, als organisatie, dan is dat niet genoeg. Duurzaam waarde blijven creëren als bedrijf en voldoen aan de verwachtingen van de klant, vraagt om meer. Alleen inzetten op het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden, is niet verstandig. Maar wat dan wel? 

Ik denk dat een organisatie, net als scholen, in moeten zetten op 'leren om te leren', onafhankelijk van een specifieke context. Inzetten op het leren inspelen op steeds veranderende behoeften aan kennis en expertise. Kennis en expertise kan wellicht worden overgenomen door computers, maar voor de 'menselijke vermogens’ geldt dat niet. Die 'vermogens' die ons mens maken, zoals nieuwsgierigheid, sociale intelligentie, fantasie, vertrouwen, empathie, verbinden, samenwerken, creativiteit, liefde etc. Daarmee kan de mens versterkend werken op digitalisering. Die vermogens zitten van nature in mensen en kan je zeker verder ontwikkelen. Die ‘menselijke vermogens’ verder ontwikkelen, is wat mij betreft het nieuwe leren. 

Dat nieuwe leren vraagt ook wat anders van de manier waarop we leren. Leren zou in organisaties veel meer onderdeel moeten uitmaken van het dagelijks werk. Dat is anders dan hoe we dat deden bij het aanleren van kennis en expertise. De tijd van omscholen en bijscholen door een klassikale opleiding te verplichten, voor een bepaalde functie, bij een preferred supplier en die af te sluiten met een examen, is niet meer van deze tijd. Of in ieder geval niet meer de enige mogelijkheid. ‘Trainen’ is wat anders dan ‘leren’. 

Ook zou je leren moeten benaderen vanuit de behoeftes van het individu. Om leren op een manier aan te bieden dat het individu regie kan nemen over zijn of haar eigen ontwikkeling. Door leren persoonlijk te maken. Wat je nodig hebt als individu, hoe je het makkelijkst leert en op welk moment, is voor iedereen anders. Zoals ik leer door te schrijven, leert mijn zoon door te tekenen. Waar mijn creativiteit nu eenmaal beter in de ochtenduren is, komen de meest creatieve ideeën van mijn zoon ergens rond het tijdstip waarop hij zou moeten gaan slapen. Waar ik leer in drukke, dynamische omgevingen, vond mijn zoon thuis leren door Corona een verademing. 

De digitale leermogelijkheden en -technologie om leren te ondersteunen zijn eindeloos. Leersystemen die op basis van data, net als Netflix, automatisch gepersonaliseerde leersuggesties doen op basis van jouw persoonlijk leerbehoeftes en leervoorkeuren. Leersuggesties om relevant te blijven voor de organisatie, maar ook voor de eigen toekomstdromen. Om duurzaam inzetbaar te blijven in een steeds sneller veranderende arbeidsmarkt. Ook de manieren van leren zijn eindeloos: leren van elkaar, leren met VR, een MOOC, dagelijkse korte berichten, een online training of toch een klassieke klassikale opleiding. Een leven lang leren ligt voor het oprapen. 

Als organisatie is het noodzakelijk om een visie te hebben op leren en ontwikkelen, te kiezen voor de best passende technologie waardoor je data gedreven de perfecte leerervaring kan creëren. Maar bovenal een visie op hoe je leren stimuleert, aantrekkelijk maakt, onderdeel maakt van het werk en hoe je een echte leercultuur creëert.